• Trung Bộ Kinh

88. Kinh Bàhitika

Như vầy tôi nghe.

SC 1Một thời Thế Tôn ở Sāvatthi, Jetavana, tại tịnh xá ông Anāthapiṇḍika (Cấp cô độc).

SC 2Rồi Tôn giả Ānanda vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi vào Sāvatthi để khất thực. Ði khất thực ở Sāvatthi xong, sau bữa ăn, trên con đường khất thực trở về, Tôn giả đi đến lâu đài Pubbārāma Migaramatu (Ðông Viên Lộc Mẫu giảng đường) để nghỉ trưa.

SC 3Lúc bấy giờ, vua Pasenadi nước Kosala cưỡi trên con voi Ekapundarika và đi ra khỏi thành Sāvatthi trong buổi sáng sớm. Vua Pasenadi nước Kosala thấy Tôn giả Ānanda từ xa đi đến, thấy vậy liền nói với vị đại thần Sirivaḍḍha

SC 4—Vị Tôn giả ấy, này Sirivaḍḍha, có phải là Ānanda không?

SC 5—Thưa phải, tâu Ðại vương, Tôn giả ấy là Ānanda.

SC 6Rồi vua Pasenadi nước Kosala nói với một người khác

SC 7—Này Người kia, hãy đi đến Tôn giả Ānanda, sau khi đến, nhân danh ta cúi đầu đảnh lễ chân Tôn giả Ānanda, rồi thưa như sau: “Thưa Tôn giả, nếu Tôn giả Ānanda không có công việc gì phải làm gấp, thưa Tôn giả, mong Tôn giả hãy vì lòng từ chờ đợi một lát”.

SC 8—Thưa vâng, tâu Ðại vương.

SC 9Người ấy vâng đáp vua Pasenadi xứ Kosala, đi đến Tôn giả Ānanda, sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Ānanda rồi đứng một bên. Ðứng một bên, người ấy thưa với Tôn giả Ānanda

SC 10—Thưa Tôn giả, vua Pasenadi nước Kosala cúi đầu đảnh lễ chân Tôn giả Ānanda, và thưa như sau: “Thưa Tôn giả, nếu Tôn giả Ānanda không có công việc gì phải làm gấp, thưa Tôn giả, mong Tôn giả hãy vì lòng từ chờ đợi một lát”.

SC 11Tôn giả Ānanda im lặng nhận lời. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến bờ sông Aciravatī, sau khi đến, liền ngồi xuống trên chỗ đã đoạn sẵn, dưới một gốc cây. Rồi vua Pasenadi nước Kosala, cưỡi voi cho đến chỗ nào có thể đi voi được, rồi xuống voi đi bộ đến chỗ Tôn giả Ānanda, sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Ānanda rồi đứng một bên. Ðứng một bên, vua Pasenadi nước Kosala thưa với Tôn giả Ānanda

SC 12—Thưa Tôn giả, ở đây, mong Tôn giả Ānanda ngồi trên thảm ngựa.

SC 13—Thôi vừa rồi, Ðại vương, Ðại vương hãy ngồi. Tôi đã ngồi trên chỗ ngồi của tôi.

SC 14Vua Pasenadi nước Kosala ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, vua Pasenadi nước Kosala thưa với Tôn giả Ānanda

SC 15—Thưa Tôn giả Ānanda, có phải Thế Tôn không làm các thân hành mà các bậc Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách?

SC 16—Thưa Ðại vương, Thế Tôn không làm các thân hành mà các bậc Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách.

SC 17—Thưa Tôn giả Ānanda, có phải Thế Tôn không làm các khẩu hành … không làm các ý hành mà các bậc Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách?

SC 18—Thưa Ðại vương, Thế Tôn không làm các khẩu hành, ý hành mà các bậc Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách.

SC 19—Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả! Thật hy hữu thay, thưa Tôn giả! Thưa Tôn giả, điều mà tôi không thể nói lên một cách đầy đủ trong một câu hỏi, đã được Tôn giả Ānanda nói lên một cách đầy đủ trong câu trả lời câu hỏi. Thưa Tôn giả, khi người ngu si, thiếu kinh nghiệm tán thán hay hủy báng những người khác, mà không chứng nghiệm và suy xét, thì chúng tôi không y cứ vào đấy và xem như là lõi cây. Nhưng thưa Tôn giả, khi người có trí, có kinh nghiệm tán thán hay hủy báng những người khác, có chứng nghiệm và suy xét, thì chúng tôi y cứ vào đấy và xem như là lõi cây.

SC 20Nhưng thưa Tôn giả Ānanda, thế nào là thân hành mà các vị Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách?

SC 21—Thưa Ðại vương, bất cứ thân hành gì bất thiện.

SC 22—Thưa Tôn giả, thế nào là thân hành bất thiện?

SC 23—Thưa Ðại vương, bất cứ thân hành gì có tội.

SC 24—Thưa Tôn giả, thế nào là thân hành có tội?

SC 25—Thưa Ðại vương, bất cứ thân hành gì có hại.

SC 26—Thưa Tôn giả, thế nào là thân hành có hại?

SC 27—Thưa Ðại vương, bất cứ thân hành nào có khổ báo.

SC 28—Thưa Tôn giả, thế nào là thân hành có khổ báo?

SC 29—Thưa Ðại vương, phàm thân hành gì đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến hại cả hai, từ nơi thân hành ấy, các bất thiện pháp tăng trưởng, các thiện pháp thối giảm. Thưa Ðại vương, thân hành như vậy bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách.

SC 30—Thưa Tôn giả, thế nào là khẩu hành … thế nào là ý hành bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách?

SC 31—Thưa Ðại vương, bất cứ ý hành gì bất thiện.

SC 32—Thưa Tôn giả, thế nào là ý hành bất thiện?

SC 33—Thưa Ðại vương, phàm ý hành gì có tội.

SC 34—Thưa Tôn giả, thế nào là ý hành có tội?

SC 35—Thưa Ðại vương, phàm ý hành gì có hại.

SC 36—Thưa Tôn giả, thế nào là ý hành có hại?

SC 37—Thưa Ðại vương, phàm ý hành nào có khổ báo.

SC 38—Thưa Tôn giả, thế nào là ý hành có khổ báo?

SC 39—Thưa Ðại vương, phàm ý hành gì đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến hại cả hai, từ nơi ý hành ấy các bất thiện pháp tăng trưởng, các thiện pháp thối giảm. Thưa Ðại vương, ý hành như vậy bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách.

SC 40—Thưa Tôn giả Ānanda, có phải Thế Tôn tán thán sự đoạn trừ tất cả bất thiện pháp?

SC 41—Thưa Ðại vương, Như Lai đã đoạn trừ tất cả bất thiện pháp và thành tựu các thiện pháp.

SC 42—Nhưng thưa Tôn giả Ānanda, thế nào là thân hành không bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách?

SC 43—Thưa Ðại vương, bất cứ thiện thân hành nào.

SC 44—Thưa Tôn giả, thế nào là thiện thân hành?

SC 45—Thưa Ðại vương, phàm thân hành nào không có tội.

SC 46—Thưa Tôn giả, thế nào là thân hành không có tội?

SC 47—Thưa Ðại vương, phàm thân hành nào không có hại.

SC 48—Thưa Tôn giả, thế nào là thân hành không có hại?

SC 49—Thưa Ðại vương, phàm thân hành nào có lạc báo.

SC 50—Thưa tôn giả, thế nào là thân hành có lạc báo?

SC 51—Thưa Ðại vương, phàm thân hành nào không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, không đưa đến hại cả hai, từ nơi thân hành ấy, các bất thiện pháp thối giảm, các thiện pháp tăng trưởng. Thưa Ðại vương, thân hành như vậy không bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách.

SC 52—Thưa Tôn giả Ānanda, thế nào là khẩu hành … thế nào là ý hành không bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách?

SC 53—Thưa Ðại vương, bất cứ thiện ý hành nào.

SC 54—Thưa Tôn giả, thế nào là thiện ý hành?

SC 55—Thưa Ðại vương, phàm ý hành nào không có tội.

SC 56—Thưa Tôn giả, thế nào là ý hành không có tội?

SC 57—Thưa Ðại vương, phàm ý hành nào không có hại.

SC 58—Thưa Tôn giả, thế nào là ý hành không có hại?

SC 59—Thưa Ðại vương, phàm ý hành nào có lạc báo.

SC 60—Thưa Tôn giả, thế nào là ý hành có lạc báo?

SC 61—Thưa Ðại vương, phàm ý hành nào không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, không đưa đến hại cả hai, từ nơi ý hành ấy, các bất thiện pháp thối giảm, các thiện pháp tăng trưởng. Thưa Ðại vương, ý hành như vậy không bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách.

SC 62—Thưa Tôn giả Ānanda, có phải Thế Tôn tán thán sự thành tựu tất cả thiện pháp?

SC 63—Thưa Ðại vương, Như Lai đã đoạn trừ tất cả bất thiện pháp, và thành tựu các thiện pháp.

SC 64—Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả! Thật hy hữu thay, thưa Tôn giả! Thật khéo nói thay việc này, thưa Tôn giả. Do Tôn giả Ānanda mà chúng tôi, thưa Tôn giả, được hoan hỷ và thỏa mãn với những lời khéo nói của Tôn giả Ānanda. Ðược hoan hỷ và thỏa mãn, thưa Tôn giả, với những lời khéo nói của Tôn giả Ānanda, chúng tôi vui lòng tặng một con voi báu cho Tôn giả Ānanda, nếu Tôn giả Ānanda được phép nhận con voi báu. Chúng tôi vui lòng tặng con ngựa báu cho Tôn giả Ānanda, nếu Tôn giả Ānanda được phép nhận con ngựa báu. Chúng tôi vui lòng tặng một làng ân tứ cho Tôn giả Ānanda, nếu Tôn giả Ānanda được phép nhận một làng ân tứ. Nhưng thưa Tôn giả, chúng tôi được biết như sau: “Việc này Tôn giả Ānanda không được phép”. Thưa Tôn giả, có cuộn vải ngoại hóa này, được gắn vào trong một cán dù, do vua Ajātasattu, con bà Videhi nước Magadha gởi cho tôi, dài mười sáu khuỷu tay, rộng tám khuỷu tay. Thưa Toân giả, mong Tôn giả Ānanda vì lòng từ bi nạp thọ cho.

SC 65—Thôi vừa rồi, Ðại vương! Tôi đã đủ ba y.

SC 66—Thưa Tôn giả, sau cơn mưa lớn trên sườn núi, cả Tôn giả và tôi đã thấy lúc ấy sông Aciravatī chảy mạnh, tràn qua hai bên bờ như thế nào. Cũng vậy, thưa Tôn giả, Tôn giả Ānanda có thể làm cho mình ba y, từ nơi tấm vải ngoại hóa này. Còn ba y cũ, Tôn giả Ānanda có thể đem phân phát cho các đồng Phạm hạnh. Như vậy sự bố thí này của chúng tôi được trôi chảy, như nước lan tràn qua bờ. Thưa Tôn giả, mong Tôn giả nhận cho tấm vải ngoại hóa này.

SC 67Rồi Tôn giả Ānanda nhận lấy tấm vải ngoại hóa. Rồi vua Pasenadi nước Kosala thưa với Tôn giả Ānanda

SC 68—Thưa Tôn giả Ānanda, nay chúng tôi phải đi. Chúng tôi có nhiều công vụ, có nhiều trách nhiệm phải làm.

SC 69—Thưa Ðại vương, nay Ðại vương hãy làm gì Ðại vương nghĩ là hợp thời.

SC 70Rồi vua Pasenadi nước Kosala hoan hỷ, tín thọ lời Tôn giả Ānanda dạy, từ chỗ ngồi đứng dậy, thân bên hữu hướng về ngài, rồi ra đi.

SC 71Tôn giả Ānanda, sau khi vua Pasenadi nước Kosala ra đi không bao lâu, liền đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ānanda tường thuật lên Thế Tôn tất cả cuộc đàm thoại với vua Pasenadi nước Kosala rồi dâng tấm vải ngoại hóa lên Thế Tôn.

SC 72Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo

SC 73—Thật hạnh phúc thay cho vua Pasenadi nước Kosala! Thật tốt đẹp thay cho vua Pasenadi nước Kosala! Vua đã được yết kiến Tôn giả Ānanda và được cúng dường.

SC 74Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

Hòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt

Chân thành cám ơn anh HDC và nhóm Phật tử VH đã có thiện tâm gửi tặng ấn bản điện tử.
(Bình Anson hiệu đính, dựa theo bản Anh ngữ “The Middle Length Discourses of the Buddha”, Tỳ kheo Nanamoli và Tỳ kheo Bodhi dịch, 1995).

Hiệu đính: 18–06-2004

Prepared for SuttaCentral by Blake Walsh.