Long vương Pandara

Người nào chuyện bí mật đem phơi..,

Câu chuyện này bậc Ðạo sư kể trong lúc trú tại Kỳ Viên về việc Devadatta (Ðề-bà-đạt-đa) nói dối và quả đất đã há miệng nuốt sống ông như thế nào.

Thời đó là lúc Ðề-bà-đạt-đa bị chúng Tỷ-kheo quở trách, bậc Ðạo sư bảo:

- Này các Tỷ-kheo, không phải chỉ bây giờ mà cả ngày xưa nữa, Ðề-bà-đạt-đa đã nói dối và đã bị quả đất nuốt chửng.

Nói xong, Ngài kể câu chuyện quá khứ.

Ngày xưa khi vua Brahmadatta trị vì ở Ba-la-nại, có năm trăm thương nhân lên tàu ra khơi. Vào ngày thứ bảy, khi họ đã khuất dạng khỏi đất liền, họ bị đắm tàu giữa biển và tất cả làm mồi cho cá chỉ trừ một người. Người này nhờ gió đẩy đến bờ Karambiya, lên bờ, mình trần trụi, vô cùng khốn khổ, gã lang thang khắp nơi khất thực. Dân chúng nghĩ: "Ðây là bậc tu hành khổ hạnh thiểu dục tri túc".

Và họ tiếp đãi gã rất ân cần. Song gã bảo:

- Ta đã có đủ sống rồi.

Và khi họ cúng dường y trong y ngoài, gã đều không nhận thứ gì cả. Họ bảo nhau:

- Chẳng có bậc khổ hạnh nào vượt quá vị này về phương diện thiểu dục tri túc.

Và lại càng hân hoan vô cùng vì gã, họ xây am ẩn sĩ cho gã trú ẩn và gã lấy danh hiệu Karambiya đạo sĩ.

Trong khi gã ở đó, gã được nhiều lợi dưỡng vinh quang, cả Long vương lẫn Kim sí Ðiểu vương đều đến bày tỏ lòng tôn kính gã, vị Long vương này có danh hiệu là Pandara. Một ngày kia Kim sí Ðiểu vương đến gặp đạo sĩ, và sau khi đảnh lễ vị này, ngồi xuống một bên và bảo:

- Thưa Tôn giả, dân chúng của ta, khi tấn công loài Rồng rắn, thường hay bị chết đuối. Ta không biết cách nào bắt Rồng rắn cho đúng. Nghe nói có điều bí ẩn chi đây. Ngài có thể dỗ dành chúng nói ra điều bí ẩn ấy chăng?

- Ðược rồi - đạo sĩ nói.

Khi Ðiểu vương từ giã ra về, vừa đúng lúc Long Vương đến tôn kính đảnh lễ xong ngồi xuống, gã hỏi:

- Này Long vương, loài Kim sí Ðiểu nói rằng khi bắt loài Rồng, chúng bị giết chết rất nhiều. Thế lúc đánh bắt Rồng rắn, làm sao cho chúng được an toàn?

Long vương đáp:

- Thưa Tôn giả, đây là điều bí mật của loài ta, nếu ta nói ra, ta sẽ gây tai họa tàn sát cả chủng tộc của ta.

- Sao thế, ngài nghĩ rằng ta nói với kẻ nào chăng? Ta chẳng nói với ai đâu, ta chỉ hỏi cho thỏa thích hiếu kỳ thôi. Ngài cứ tin ta và nói cho ta biết, đừng e sợ gì cả.

Long vương hứa sẽ nói và từ giã.

Ngày hôm sau ẩn sĩ lại gạn hỏi, Long vương cũng không nói ra. Song vào ngày thứ ba, lúc Long vương đến và ngồi xuống, ẩn sĩ bảo ngay:

- Hôm nay là ngày thứ ba ta hỏi ngài rồi. Tại sao ngài không nói?

- Thưa Tôn giả, ta sợ ngài kể lại cho kẻ khác.

- Ta sẽ không hé môi với ai cả, nói đi, đừng sợ gì.

Thế là Long vương bảo ẩn sĩ hứa sẽ không kể lại với ai rồi nói:

- Thưa Tôn giả, loài Rồng rắn chúng ta nuốt đá lớn cho nặng mình và nằm sát xuống, rồi loài Kim sí Ðiểu đến, chúng ta há miệng ra, nhe răng nhào đến chúng. Chúng chụp lấy đầu bọn ta, và trong khi chúng cố nhấc lên mà chúng ta lại nặng và nằm sát đất, nước tràn lên chúng khiến chúng chết chìm giữa biển. Một số Kim sí điểu chết như vậy. Trong lúc bắt bọn ta, tại sao chúng lại chụp lấy đầu? Nếu bọn ngu xuẩn kia chụp lấy đuôi chúng ta và dốc ngược đầu xuống, chúng sẽ bắt bọn ta phải nhả ra những hòn đá đã nuốt ấy, thế là làm cho bọn ta nhẹ đi và tha bọn ta về tổ chúng.

Long vương đã tiết lộ bí mật như vậy với ác nhân này.

Sau đó khi Long vương ra về, Ðiểu vương lại đến đảnh lễ đạo sĩ Karambiya xong, liền hỏi:

- Thưa Tôn giả, thế Tôn giả đã biết điều bí mật của Long vương chưa?

- Thưa ngài, đã.

Và gã kể mọi điều vừa được kể trên cho gã.

Nghe xong, Ðiểu vương bảo:

- Long vương đã sai lầm nặng nề, đáng lẽ không nên nói cho ai biết cách tàn sát chủng tộc mình như vậy.

Thế là vừa nổi gió lên, Ðiểu vương liền chụp lấy đuôi Long vương Pandara và dốc ngược đầu xuống, làm chúa Rồng nay phải nhả những hòn đá đã nuốt vào cổ, rồi Ðiểu vương mang Long vương bay lên không. Rồng Pandara, trong lúc bị treo ngược đầu lên không như vậy, liền than khóc thê thảm:

- Ta tự gây khổ cho ta rồi!

Và chúa Rồng ngâm các vần kệ:

1. Người nào chuyện bí mật đem phơi Bất cẩn, lòng không muốn giữ lời, Kẻ ngốc bị kinh hoàng trấn áp, Như ta, Rồng chúa ngã nhào thôi!

2. Người nào ngu xuẩn lộ ra ngoài Tư tưởng cần che dấu mặt trời, Kinh hoảng ngập tràn vì lẻo mép, Như ta, Rồng chúa gặp chim mồi!

3. Không nên để bạn hữu tham gia Ý tưởng thâm trầm nhất của ta, Bạn tốt có khi đầy xuẩn ngốc, Kẻ khôn lừa dối, phải phòng xa!

4. Tin tưởng gã, ôi! Có phải chăng? Chuyên trì khổ hạnh bậc hiền nhân? Phơi bày bí mật, ta lầm lỗi, Ta khóc, giờ đây nỗi đoạn trường!

5. Chuyện riêng tư, gã khốn len vào, Bí mật ta không giữ được nào, Ta sợ mối nguy từ gã đến, Giờ ta khóc chính nỗi thương đau.

6. Tưởng bạn trung thành tận tủy xương Sinh lòng kính sợ, nặng tình thương Ân tình tiết lộ cho người khác Ngã gục, người ngu chẳng thể vươn!

7. Ai nói lên cùng đám ác nhân Ðiều thầm kín phải giữ trong tâm Ðược xem rắn độc nơi trần giới, "Kẻ ấy, tránh xa!" Chúng thét rần!

8. Cẩm y, mỹ nữ, gỗ chiên-đàn Hương liệu, vòng hoa, thực phẩm ngon, Mọi dục ác kia, ta tránh cả, Ðiểu vương, nếu đến giúp Long vương!

Rồng chúa Pandara đã khóc than như vậy qua tám vần kệ trong khi bị dốc ngược trên không. Ðiểu vương nghe tiếng than khóc liền khiển trách Long vương và bảo:

- Này Long vương, tại sao lại than khóc sau khi đã tiết lộ bí mật cho đạo sĩ kia?

Và Ðiểu vương ngâm vần kệ:

9. Trong chúng ta, ba kẻ sống đây, Nói tên ai kẻ đáng trách này? Chẳng sư, chẳng điểu, nhưng ngài ngốc, Mang họa Long vương nhục nhã đầy!

Nghe vậy, Rồng Pandara liền ngâm vần kệ khác:

10. Ðạo sĩ, theo ta, một bạn vàng, Chuyên trì khổ hạnh, bậc hiền nhân, Ẩn tình ta lộ, ta lầm lỗi, Ta khóc, giờ đây, chính khổ thân!

Kế đó Ðiểu vương lại ngâm bốn vần kệ khác nữa:

11. Nhân sinh trần thế phải lìa đời, Thánh đạo cho con cháu phải soi, Bằng tự điều thân, chân chánh hạnh, Con người thành đạt đích cao vời.

12. Chẳng ai thân thiết vượt song thân, Không kẻ thứ ba ái luyến bằng, Song ẩn tình, người đừng tỏ lộ, E rằng phản bội thật không tưởng!

13. Mẹ cha, quyến thuộc khắp xa gần, Bạn hữu đồng minh, dẫu thiết thân! Ẩn ý ngươi đừng nên tỏ lộ, Về sau phản bội, phải ăn năn.

14. Vợ hiền xinh đẹp, tuổi còn xuân, Chia xẻ bầy con, đám bạn thân, Song chớ tỏ bày điều bí ẩn, E nàng phản bội, phải đề phòng.

Tiếp theo là các vần kệ sau:

15. Ðừng ai đem chuyện kín phơi ra, Phải giữ như kho báu của nhà, Việc tiết lộ ra điều bí mật, Hiền nhân chẳng muốn ngợi khen mà.

16. Bậc trí không nên lộ tấc lòng, Với cừu nhân hoặc với hồng quần, Những người nô lệ lòng tham dục, Bọn chúng tỏ ra lũ bốc đồng.

17. Ai hé lộ ra một ẩn tình Cho người không có trí thông minh, Sợ lòng tin bị người làm phản, Phải chịu người kia khống chế mình.

18. Những người biết được chuyện riêng tư Mà bạn chẳng nên để lộ ra, Sẽ khiến bất an tâm trí bạn, Vậy đừng tiết lộ chuyện riêng mà!

19. Ban ngày chỉ có một mình ta, Cứ bạo gan nêu chuyện kín ra, Song giữa đêm khuya trời vắng vẻ, Ðừng liều lĩnh lộ chuyện riêng mà.

20. Bởi vì chắc chắn ở bên lưng, Cỏ kẻ phản ta đứng sẵn sàng, Lời thoáng đưa đều nghe lọt cả: Vậy đừng tin chúng: đệ cầu mong!

Ðây là năm vần kệ sẽ xuất hiện trong vấn đề Năm vị Hiền nhân của Tiền thân Ummagga, số 546, tập VII.

Tiếp theo là các vần kệ này:

21. Như cổ thành vây bọc tứ phương, Với hào, cọc sắt, đã coi thường Quân thù xâm nhập vào Tiên giới, Bí mật người khôn giữ kín luôn.

22. Những người dù vội vã nhanh lời, Chuyện kín vẫn không hé hở môi, Mà quyết giữ mình luôn vững chắc, Thật lòng chân chánh, đấy là người Cừu nhân phải tránh, như đi trốn Lúc rắn độc đang đuổi chạy dài!

Khi Chân lý đã được Ðiểu vương tuyên thuyết như vậy, Long vương Pandara liền ngâm vần kệ:

23. Lõa thể, cạo đầu, gã xuất gia, Lang thang khất thực khắp quê nhà, Ôi! Ðem bí mật khai cùng gã, Phúc đức tan tành, số phận ta!

24. Giới hạnh nào, tu sĩ phải trì, Phát nguyền nào, tránh lỗi lầm chi? Làm sao thoát ác hành vây hãm, Ðể đạt thiên cung cuối hạn kỳ?

Ðiểu vương đáp:

25. Bền lòng, kham nhẫn, tự điều thân, Vứt bỏ vọng ngôn, với hận sân, Tu sĩ đoạn trừ bao tội lỗi, Sau cùng đạt đến cảnh thiên cung.

Long vương Pandara nghe Ðiểu vương thuyết Pháp như vậy liền xin tha mạng và ngâm vần kệ này:

26. Như trẻ sơ sinh, mẹ ngắm nhìn, Khắp người rung động, thú thần tiên, Ðiểu vương cũng vậy, xin ban bố, Từ ái đàn con, đấng mẹ hiền!

Sau đó Ðiểu vương tha mạng cho Long vương và ngâm vần kệ nữa:

27. Chúa Rồng, ta thả bạn bây giờ Thoát chết, cho ngài được tự do Trong các bầy con này, chỉ có: Con nuôi, con ruột, học trò ta, Là ba trẻ hưởng nhiều sung sướng, Quả thật ngài là một giữa ba!

Nói vậy xong, Ðiểu vương hạ cánh từ trên không và đặt Long vương xuống mặt đất liền.

Bậc Ðạo sư ngâm hai vần kệ để làm sáng tỏ vấn đề:

28. Nói vậy xong, Chim chúa thả ngay Kẻ thù, đáp nhẹ địa cầu này: Nay ta giải phóng, mau đi kiếm An trú xa nơi hiểm họa đầy, Dù bạn lên bờ hay dưới nước, Ta nguyền phòng hộ kỹ từ rày.

29. Như lương y có đủ tài năng, Con bệnh hiểm nghèo đã chữa xong, Như nước mát trong hồ giải khát Cho bao người được thỏa thuê lòng, Như nhà trú ẩn trời băng giá Ta, chốn bạn nhờ, lúc bại vong.

Ðiểu vương lại bảo:

- Xin hãy đi ngay.

Rồi Chim thần thả Long vương ra. Long vương liền biến mất vào cảnh giới của loài Rồng rắn.

Còn Ðiểu vương trở về nơi cư ngụ của loài Kim sí Ðiểu, tự nhủ:

- Long vương Pandara đã được ta tin tưởng nhờ lời thề nguyền nên được ta thả ra. Bây giờ ta phải thử thách xem tình cảm của vị này đối với ta ra sao.

Rồi đi đến cảnh giới Long vương, Chim thần này nổi cơn thần phong của loài Kim sí Ðiểu lên thật mạnh.

Thấy vậy, Long vương tưởng Kim sí Ðiểu vương đến bắt mình, liền hóa hình dài cả ngàn sải (1 sải: 1m 82) và nuốt cát sỏi cho nặng rồi nằm sâu xuống, vừa dấu đuôi dưới mình xong, vừa vội giương cao mồng lên như thể sẵn sàng cắn Ðiểu vương.

Thấy vậy, Ðiểu vương liền ngâm vần kệ:

30. Kìa, Long vương trước đã làm lành, Nay bỗng dưng ngài há bộ nanh, Với địch thủ ngài trong thuở trước, Vì đâu ngài phách lạc hồn kinh?

Nghe lời này Long vương ngâm ba vần kệ:

31. Phải luôn nghi ngại kẻ thù mình, Chớ quá tin ngay bạn chí tình, Lòng cả tin sinh niềm sợ hãi, Giết ngươi từ gốc đến đầu cành.

32. Sao đặt lòng tin tưởng một người Trước kia ta đã cãi tranh rồi? Hãy lo phòng hộ mình cho kỹ, Yêu kẻ địch à? - Chẳng có ai!

33. Hãy gây tin tưởng khắp nơi nơi, Song chớ tin vào bất cứ ai, Ðừng để người nghi ngờ chính bạn, Song tâm hướng đến mối nghi hoài; Người nào thực sự là người trí, Cần phải hết lòng gắng sức thôi, Bản tính mình không hề để lộ, Phơi bày ra trước mặt người đời!

Hai vị đã trò chuyện với nhau như vậy xong liền hòa giải với nhau và cùng nhau thân thiết đi đến am của ẩn sĩ khổ hạnh kia.

Bậc Ðạo sư ngâm vần kệ để làm sáng tỏ vấn đề này:

34. Này thấy xứng đôi bạn thánh thần, Toát ra dáng điệu tịnh tham tâm, Như đôi tuấn mã cùng cương chạy, Ðến chốn nhàn cư của Thánh nhân.

Về vấn đề này, bậc Ðạo sư ngâm thêm một vần kệ nữa:

35. Long vương đi thẳng đến thầy tu, Rồng chúa báo ngay với kẻ thù: "Phải biết hôm nay ta thoát nạn, Không nhờ tình Thánh giả dành cho!".

Tiếp theo, vị khổ hạnh liền ngâm vần kệ khác:

36. Trịnh trọng ta thề trước Ðiểu vương, Với ngài, ta nặng trĩu tình thương, Hơn bao giờ cả, song rung cảm Vì mối tình thân với đại bàng, Ta đã sai lầm vì cố ý, Chớ không do bởi tính ngông cuồng!

Nghe vậy, Long vương liền ngâm ba vần kệ:

37. Người thấy đời này lẫn kiếp sau Chẳng hề thương ghét nhọc lòng đâu, Tu hành đội lốt, ngài mong dấu Hành động phi nhân, ngược thánh bào.

38. Nhuốm đầy ty tiện, dáng cao siêu, Khoác áo tu, lòng chẳng tự điều, Bản tính chứa tầm tư hạ liệt, Ngài chuyên tạo ác nghiệp bao nhiêu!

Rồi để khiển trách gã, vị này lại ngâm vần kệ nhiếc mắng:

39. Chỉ điểm, dối lừa, muốn giết oan Bạn lành vô tội, vậy ta mong Nhờ đây Thề nguyện điều Chân thật: Bảy mảnh, đầu ngài phải vỡ tan.

Thế là ngay trước mắt Long vương, đầu kẻ tu khổ hạnh kia bị vỡ nát thành bảy mảnh và mặt đất nứt ra ngay ở nơi gã đang ngồi. Gã biến mất vào lòng đất và tái sinh vào địa ngục Avìci (A-tỳ). Còn Long vương và Ðiểu vương đều trở về cảnh giới của riêng mình.

Bậc Ðạo sư làm sáng tỏ sự kiện vị ấy đã bị nuốt trửng vào lòng đất bằng vần kệ sau cùng:

40. Vì thế ta nay nhắn nhủ rằng Chớ bao giờ phản bội thân bằng Còn gì tồi tệ hơn nhìn thấy Một thứ bạn bè giả dối chăng? Bị nuốt trôi vào lòng đất lạnh, Kẻ mồm độc ấy ngã nhào lăn, Và người khổ hạnh nay đành chết Vì chính lời kia của chúa Rồng

Ðến đây bậc Ðạo sư chấm dứt Pháp thoại và bảo:

- Này các Tỷ-kheo, không phải chỉ bây giờ mà ngay cả xưa kia nữa, Devadatta (Ðề-bà-đạt-đa) đã nói dối và bị nuốt trửng vào lòng đất.

Rồi