Metteyya · Hán-Việt: Di Lặc
“Này các Tỳ-kheo, khi tuổi thọ loài người lên đến tám vạn tuổi, sẽ có Thế Tôn tên là Metteyya xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn — giống như Ta hiện nay ở đời.”
Cakkavatti-Sīhanāda Sutta
Nguồn canonical DUY NHẤT trong năm bộ Nikāya nói trực tiếp về Đức Phật Metteyya. Đức Phật mô tả chu kỳ suy thoái rồi phục hồi của xã hội loài người: khi tuổi thọ trở lại tám vạn năm, dưới thời Chuyển Luân Thánh Vương Saṅkha tại kinh đô Ketumatī, sẽ xuất hiện bậc Chánh Đẳng Giác hiệu Metteyya.
Buddhavaṁsa
Kể về 24 vị Phật quá khứ và lời thọ ký của Đức Phật Dīpaṅkara cho ẩn sĩ Sumedha — tiền thân xa xưa nhất của Đức Phật Thích Ca. Đặt nền cho quan niệm rằng chư Phật xuất hiện nối tiếp nhau qua các đại kiếp.
Cariyāpiṭaka
35 chuyện minh hoạ các hạnh Ba-la-mật mà một vị Bồ-tát phải viên mãn trước khi thành Phật — con đường mà Bồ-tát Metteyya hiện đang đi.
Anāgatavaṁsa
Tác phẩm mô tả chi tiết cuộc đời Đức Phật Metteyya. NGOÀI CHÁNH TẠNG — soạn muộn hơn nhiều (khoảng thế kỷ XII), không nằm trong Tam Tạng Pāḷi. Dự án nêu ở đây để bạn biết sự tồn tại của nó, nhưng không xếp ngang hàng với kinh văn nguyên thuỷ.
Xin lưu ý khi tìm hiểu về Đức Phật Metteyya
Hình tượng “Phật Di Lặc bụng phệ tươi cười” phổ biến ở Đông Á thực chất là Bố Đại Hoà thượng (Budai) — một vị sư Trung Hoa thế kỷ X, không phải mô tả trong kinh điển Pāḷi. Ngoài ra, kinh cũng không nói khi nào Ngài xuất hiện theo lịch của chúng ta; DN 26 chỉ mô tả một điều kiện xã hội (tuổi thọ tám vạn năm) chứ không đưa ra niên đại.